Wat is Chinese geneeskunde, en waar past acupunctuur?

Chinese geneeskunde is een geneeswijze van ruim tweeduizend jaar oud die het lichaam als één samenhangend geheel ziet. Niet de losse klacht staat centraal, maar het evenwicht tussen lichaam, geest en leefstijl. Een westerse arts kijkt naar het orgaan dat pijn doet; de Chinese geneeskunde vraagt zich af waaróm dat orgaan uit balans is geraakt en wat daaraan vooraf ging.

Eerlijk over wat we weten. Voor een deel van de klachten waarvoor mensen hier komen is wetenschappelijk niet hard aangetoond hoe goed Chinese geneeskunde werkt. Wat ik in de praktijk zie, is dat mensen minder last melden en zich rustiger voelen. Merkt u na een stuk of vijf behandelingen niets, dan zeg ik dat ook. Deze behandeling vervangt uw huisarts niet.

Waar de Chinese geneeskunde vandaan komt

De basis is het idee dat er energie, Qi, door het lichaam stroomt via vaste banen: de meridianen. Stroomt die energie vrij, dan werkt het lichaam zoals het hoort. Stagneert ze, of is er ergens te veel of te weinig van, dan ontstaan klachten. Dat klinkt abstract, maar in de praktijk is het heel concreet: iemand met langdurige stress heeft vaak een te hoge leverenergie, wat ten koste gaat van de nier, en dat merkt hij aan slecht slapen en een korte lont.

De Chinese geneeskunde kent twaalf orgaansystemen, en die staan voor meer dan het orgaan alleen. De “milt” gaat over de spijsvertering én over piekeren. De “nier” over de waterhuishouding én over reserve en veerkracht. Dat is geen mystiek maar een manier om samenhang te beschrijven die de westerse indeling in specialismen juist uit elkaar haalt.

Acupunctuur is het bekendste onderdeel, niet het enige

De meeste mensen kennen de Chinese geneeskunde van de naaldjes. Terecht, want acupunctuur is het onderdeel dat het vaakst wordt ingezet. Met naalden van een kwart millimeter dik prikken we op specifieke punten langs de meridianen. De meeste mensen voelen hooguit een lichte prik of een tinteling, en veel cliënten vallen tijdens de behandeling in slaap.

Maar het vak is breder. Bij cupping trekken we de huid vacuüm met glazen cups, wat de doorbloeding stimuleert. Moxa is het verwarmen van punten met smeulend bijvoetkruid, prettig bij klachten die verergeren in de kou. Guasha is een schraaptechniek over de ingeoliede huid, vaak ingezet bij spierspanning en stijfheid. Daarnaast horen voedingsadvies, ademwerk en leefstijlbegeleiding er net zo goed bij.

Waarom de tong en de pols

Elke intake begint met een tong- en polsonderzoek, en dat verbaast mensen. De tong laat aan kleur, vorm en beslag iets zien over de toestand van binnen, en de pols wordt op drie posities per pols gevoeld, elk met een eigen betekenis. Het is geen truc: het zijn twee plekken waar het lichaam vrij toegankelijk laat zien hoe het ervoor staat, en samen met uw verhaal geven ze een beeld dat verder gaat dan de klacht waarmee u binnenkwam.

Waar westers en oosters elkaar aanvullen

John Gommans is fysiotherapeut én klassiek geschoold acupuncturist, en dat is geen toeval. De westerse geneeskunde is sterk in diagnostiek en in acute zorg: een gebroken bot, een infectie, een hartritmestoornis. Daar hoort u thuis bij uw huisarts of in het ziekenhuis, en dat zeggen we ook.

De Chinese geneeskunde komt vooral in beeld bij klachten die blijven sluimeren zonder dat er een duidelijke oorzaak uit onderzoek komt. Aanhoudende vermoeidheid, spanningsklachten, hoofdpijn die terugkeert, spijsverterings- en hormonale klachten. Precies het gebied waar mensen te horen krijgen dat er niets te vinden is, terwijl ze zich duidelijk niet goed voelen.

Betrouwbare algemene informatie over uw klacht vindt u op Thuisarts.nl. Twijfelt u of uw klacht eerst door de huisarts bekeken moet worden, doe dat dan altijd eerst.

Wat een traject er in de praktijk uitziet

De eerste afspraak is een uitgebreide intake van ongeveer drie kwartier. We nemen de tijd voor uw verhaal, uw gezondheidsgeschiedenis, uw voeding, slaap, beweging en stressniveau. Daarna volgt het tong- en polsonderzoek en stellen we samen een behandelplan op.

Daarna duurt een behandeling ongeveer een half uur. We werken meestal in reeksen, want één behandeling zegt weinig. Na ongeveer vijf sessies kunnen we samen goed beoordelen of het aanslaat, en dat is ook precies het moment waarop we eerlijk de balans opmaken. Levert het niets op, dan is doorgaan zonde van uw geld.

Is Chinese geneeskunde iets voor u?

Er is één manier om daar achter te komen en dat is erover praten. Tijdens de intake kijken we samen naar uw situatie, wat u al geprobeerd heeft en wat realistisch is om te verwachten. Blijkt daaruit dat u beter bij een andere behandelaar of bij uw huisarts terecht kunt, dan zeggen we dat.

De praktijk staat in Landgraaf, midden in Parkstad, dus vanuit Heerlen, Kerkrade, Brunssum, Hoensbroek en Nuth bent u er binnen een kwartier. Vrijwel alle zorgverzekeraars vergoeden acupunctuur vanuit de aanvullende verzekering, het gaat niet ten koste van uw eigen risico en een verwijzing van de huisarts heeft u niet nodig.